Budaya Wewaler


Budaya Wewaler

Wewaler padha karo gugon tuhon. Gugon tuhon saka tembung gugu ( pracaya marang kandhaning liyan) lan tuhu ( nyata, temen ). Gugon tuhon yaiku ngandel marang prakara sing dianggep duwe kadayan ngungkuli kodrat, mangka sanyatane ora. Gugon tuhon ing madyaning masarakat jawa diarani pepali utawa larangan. Gugon tuhon kalebu kaprecayaan tansah duwe rasa sumelang menawa ora bisa nyembadani prekara sing dianggep mbebayani iku.

Gugon tuhon
1.      Gugon tuhon salugu yaiku bocah utawa wong sing dadi mangsane Bathara Kala miturut dongeng yaiku bocah sukerta. Miturut keprecayan, kanggo ngusadhani supaya ora dimangsa Bathara Kala, kudu ditanggapake wayang kanthi lakon Amurwakala.
Sing kalebubocah sukreta yaiku:
2.      Gugon tuhon wasita sinandi yaiku kalebu pitutur sing ora kalairake kanthi melok. Akeh nggunakake tembung boten ilok utawa orak ilok sing sejatine ngemu teges ora becik.
3.      Gugon tuhon kalebu wewaler yaiku wewaler saka leluhur utawa wong sing dadi cikal bakal amarga nindakake sawijing bab, banjur wewaler kanggo anak putu supaya ora melu nindakake.
Budaya jawa kaperang dadi loto arupa pituduh lan wewaler. Kabeh ngandhut 6 perkara yaiku Ketuhanan Yang Maha Esa, rohani, kamanungsa, kebangsan, kulawarga, lan kadonyan.

Pituduh
            Mungguhe bebrayan jawa, pituduh urip iku kaperang dadi enem prekara, kaya kacetha ing ngisor iki.
1.      Pituduh magepokan karo Gusti Kang Maha Wisesa
2.      Pituduh kang magepokan karo rohani
3.      Pituduh kang magepokan karo kamanungsan
4.      Pituduh kang magepokan karo kebangsan
5.      Pituduh kang magepokan karo kulawarga
6.      Pituduh kang magepokan karo kadonyan

Wewaler
            Kaya dene pituduh, wewaler bebrayan jawa uga kapantha dadi enem pepanthan, kaya ing ngisor iki
1.       Wewaler kang magepokan karo Gusti Kang Murbeng Urip
2.      Wewaler kang magepokan karo rohani
3.      Wewaler kang magepokan karo kamanungsan
4.      Wewaler kang magepokan karo kebangsan
5.      Wewaler kang magepokan karo kulawarga
6.      Wewaler kang magepokan karo kadonyan

Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa 3 Kelas XII SMA/SMK/MA


Komentar

Posting Komentar

Postingan populer dari blog ini

Teks wedhatama pupuh Pangkur

Teks Wedhatama pupuh Pangkur Serat Wedhatama iku anggitane Kangjeng Gusti Pangeran Adipati Arya (KGPAA) Mangkunegara IV. Tembung ‘serat’ tegese tulisan/karya, ‘wedha’ tegese wulangan/tuntunan, dene ‘tama’ duwe teges utama/kautaman. Dadi, wose serat Wedhatama iku wulangan luhur kanggo mbangun budi pekertine sapa wae kang maca. Serat Wedhatama dianggit wujud tembang macapat pupuh Panggkur, Sinom, Pocong, Gambuh, lan Kinanthi. A.   Maca lan nanggapi teks serat Wedhatama pupuh Pangkur lan nitik guru gatra, guru lagu, lan guru wilangan. Pangkur Mingkar-mingkuring angkara, Akarana karenan mardi siwi, Sinawung resmining kidung, Sinuba sinukarta, Mrih kretarta pakartining ilmu luhung, Kang tumprah ing tanah jawa, Agama ageming aji, ü   Pupuh Pangkur ing serat Wedhatama ngemot tembang cacahe 14 pada (bait). Sapada tembang Pangkur kiwa iki kawiwitan sak tambung ‘mingkar’ tekan tembung ‘aji’ ü   Guru gatra, yaiku wewaton cacahe larik saben sapada. Gur...
Baca selengkapnya

Tontonan Budaya Jawa

Tontonan Budaya Jawa             Tontonan wayang kang padatan sinebut pegelaran, mujudaken kombinasi harmonis saking maneka unsur kesenian. Unsur kasebut ing antarane unsur barang lan unsur manungsa. Kang kalebu unsur barang yaiku ubarampe serta sarana kang digunakake ing pagelaran wayang kulit ( wayang kang kagawe saka kulit lembu, kelir, debog, seperangkat gamelan, keprak lan sakliyane). Dene unsur manungsa yaiku pawong kang nyengkuyung gumelare seni pagelaran wayang kulit ( dalang, penyimping, niyaga, waranggana). A.        Ngrembug teks eksposisi babagan tontonan Eksposisi mujudake sawijning teks kang medharake sawijining bab kanggo pamaos supaya oleh informasi kang ganep sabanjure bisa ngrembakake pangertene sing maca. Bab kang diandharake ing teks eksposisi bisa awujud : 1.       Dhata faktual, yaiku sawijining kahanan kang nyata ana, lan bisa dicritake kanth...
Baca selengkapnya

babagan pawarta

Pawarta Pawarta iku kudu bisa narik kawigaten kang maca utawa kang ngrungokake pawarta kasebut. Ana babagan kang kudu digatekake ing pawarta antarane aktuwal utawa anyar, misuwur, ora lumrah, lan dredah. Warta iku kudu bisa migunani tumrap kang maca utawa kang ngrungokake. Maca warta penting kanggone masyarakat jaman saiki. Kanthi maca warta, kabeh informasi bisa dimangerteni. Warta saka radhiyo, televisi, lan ariwarti utawa kalawarti umume ngandharake babagan maneka warna. Macakake warta kanggo wong liya kudu nggatekake kedal, lagu, lan pangucapan kang cetha supaya warta kasebut bisa  katrima marang wong kang ngurngokake. Supaya warta iku bisa katampa dening kang ngrungokake, anggone maca aja banter-banter lan nganggo sikap maca kang bener. Menawa wis bisa maca sawijining pawarta, banjur sinau carane nanggapi pawarta. Nanggapi pawarta tegese menehi sambutan marang pawarta kasebut kanthi menehi pamanggih setuju utawa ora setuju marang pawarta kang kewaca utawa di...
Baca selengkapnya